Аб IV Мінскай міжнароднай канферэнцыі па еўразійскай бяспецы
05.11.2026 г.3-4 лістапада 2026 г. у Мінску прайшла IV Міжнародная канферэнцыя па еўразійскай бяспецы, у рабоце якой прынялі ўдзел прадстаўнікі больш як 40 дзяржаў і 7 міжнародных арганізацый.
У пленарным пасяджэнні форуму прыняў удзел Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка. У сваім грунтоўным дакладзе ён прааналізаваў актуальную сітуацыю ў рэгіёне і свеце, абазначыў шляхі вырашэння існуючых канфліктаў.
Кіраўнік дзяржавы асабліва адзначыў аб'яднальны характар Мінскай канферэнцыі і прадметны характар яе дыялога.
Прэзідэнт акцэнтаваў непадзельны характар еўразійскай бяспекі і агульную адказнасць за яе забеспячэнне: «Мы – за агульную Еўразію. І еўразійская бяспека — агульная і непадзельная. Адказнасць за яе таксама агульная, бо ў адзіночку яе паўнавартасна не забяспечыць ніхто – ні Захад, ні Усход. Тут няма альтэрнатывы!»
Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што цяпер сіла міжнароднага права пры папушчальніцтве і з маўклівай згоды міжнародных інстытутаў пакуль поўнасцю ўступае праву сілы. У гэтым кантэксце ён крытычна ацаніў дзейнасць ААН і АБСЕ.
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што НАТА стала агрэсіўным блокам з ваенным патэнцыялам наступальнага характару. «Заходнія краіны не стамляюцца палохаць сваё насельніцтва, асабліва зараз, надуманай пагрозай з усходу. Рыхтуючыся нібы да вайны з Расіяй у 2030 годзе, Захад наўрад ці сур'ёзна ўсведамляе, якое гэта будзе ваеннае сутыкненне, — сказаў Прэзідэнт. Яшчэ раз падкрэслю: мы, расіяне і беларусы, не збіраемся ні на каго нападаць ці з кімсьці ваяваць. Наш прынцыповы падыход — дыялог і супрацоўніцтва».
Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што свет ніколі раней не мяняўся так імкліва: «новая нармальнасць» стала ненармальнасцю на грані хаосу. Стары светапарадак рассыпаўся на вачах, новы не сфармаваўся. Механізмы забеспячэння бяспекі ў выглядзе кантролю над узбраеннямі і мер даверу фактычна разбураны. Не працуе сістэма стрымак і проціваг, якая ў перыяд халоднай вайны дапамагла не скаціцца ў бездань глабальнага ядзернага канфлікту. Паводле яго слоў, асноўная прычына перадзелу свету, які працягваецца — барацьба за рэсурсы і безадказная канкурэнцыя.
Кіраўнік дзяржавы падкрэсліў важнасць больш хуткага завяршэння канфлікту ва Украіне. На думку Кіраўніка дзяржавы, яго эскалацыя можа прывесці да трэцяй сусветнай вайны з непрадказальным зыходам. Ён выказаў упэўненасць, што вайна ва Украіне ў бліжэйшыя месяцы будзе скончана. Для аднаўлення мірных перагавораў беларускі бок гатовы ў любы момант зноў прадаставіць мінскую пляцоўку. Пры гэтым адным з бакоў перагавораў павінна стаць і сама Беларусь.
Аляксандр Лукашэнка абазначыў сапраўдныя прычыны нарастаючых пратэстаў у Еўропе — эканамічныя і сацыяльныя праблемы, нястрымны рост цэн і тарыфаў, зніжэнне ўзроўню жыцця і бяспекі, разгул злачыннасці. «У цяперашняй сітуацыі для Еўрасаюза самае простае выйсце — працягваць дэманізаваць Беларусь, Расію і біць бумерангам бяздумных санкцый па саміх сабе», — канстатаваў беларускі лідэр.
Ён падкрэсліў, што стварэнне ўстойлівай мадэлі развіцця і бяспекі ў Еўразіі — рэальная неабходнасць, і ад гэтага выйграе ўвесь свет. Кіраўнік дзяржавы асобна спыніўся на беларускай ініцыятыве прыняцця Еўразійскай хартыі разнастайнасці і шматпалярнасці ў XXI стагоддзі. Перагаворны працэс па гэтым дакуменце быў афіцыйна запушчаны ў верасні 2026 года на палях Генеральнай Асамблеі ААН.
Аляксандр Лукашэнка растлумачыў, што такім чынам Беларусь спрабуе аб'яднаць шэраг раней прадстаўленых канструктыўных ідэй і ініцыятыў: кітайскіх («Пояс і шлях», ініцыятывы ў галіне глабальнай бяспекі, цывілізацыі і развіцця), расійскіх (Вялікае еўразійскае партнёрства), індыйскіх («Голас Глабальнага Поўдня»), казахстанскіх і многіх іншых.
Прэзідэнт падкрэсліў нацэленасць на стварэнне праграмнага дакумента, які закладзе канцэптуальныя асновы новай архітэктуры бяспекі і супрацоўніцтва на кантыненце.
Аляксандр Лукашэнка лічыць дарэчнай гістарычную паралель паміж Еўразійскай хартыяй і Заключным актам, які быў падпісаным у 1975 годзе ў Хельсінкі вызначыў на дзесяцігоддзі рамкі суіснавання і супрацоўніцтва ў біпалярнай сістэме. «Сёння ж мы пераходзім да шматпалярнасці. І Еўразійская хартыя заклікана стаць Хельсінскім актам для новай, паліцэнтрычнай эпохі», — адзначыў ён.
«Мы заўсёды падкрэслівалі: Еўразійская хартыя не накіравана супраць кагосьці. Асоба адзначу: мы ні ў якім разе не зачыняемся ад еўрапейцаў. Беларусь як мінімум геаграфічны цэнтар Эўропы. Ні для ЕС, ні для АБСЕ, ні тым больш для НАТА ці ААН хартыя не пагроза. Наадварот, для ўсіх краін і міжнародных структур яна – надзея», — падкрэсліў Кіраўнік дзяржавы.
Поўны тэкст выступлення Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь тут.
